Menopozda hangi yiyecekler tüketilmelidir

MENOPOZDA BESLENME

MENOPOZDA NELER YENMELİ? FAYDALI VE ZARARLI BESİNLER

Menopoz kadın hayatında fizyolojik ve hormonal olarak vücutta çok önemli değişikliklerin olduğu bir dönemdir. Vücutta meydana gelen hormonal değişimler bir çok organ ve sistemi etkilediği gibi bazak metabolizma hızında yavaşlamaya da neden olur. Ayrıca yaşın ilerlemesi ve çalışan kadınların işten ayrılması, emekli olması gibi etkenlerle de genel olarak hareket etme oranı azalır. Bütün bu etkenler kilo almaya meyil yaratır, bu nedenle menopoz sonrası kadınların sağlıklı beslenme, hareketli yaşam tarzı (egzersiz) gibi konularda daha dikkatli olmaları gerekir.

Menopozda hangi yiyecekler tüketilmelidir?
Menopoz sonrası kadınlarda kemik yıkımında hızlanma arttığı için kemik erimesi (osteoporoz) riski artar. Bu riski azaltmak için süt, yoğurt, peynir gibi ürünler her gün tüketilmelidir. Ayrıca düzenli yürüyüş, spor kemik erimesi riskini azaltır. Haftada en az 3-4 gün yarım saat yürüyüş önerilmektedir.Süt, yoğurt, peynir gibi ürünler yağlı olanlardan değil, yağsız (diyet, light) olarak tercih edilmelidir.

Sebze yemekleri ve kuru baklagilleri (nohut, fasulye, bezelye, mercimek ) bol tüketmek, meyve tüketmek, kırmızı et yerine daha çok beyaz et (tavuk eti) tercih etmek, kırmızı et tüketilecekse yağsız daha eti tercih etmek, margarin ve ayçiçek yağları yerine zeytin yağı ve tereyağı tercih etmek, beyaz ekmek yerine kepekli veya çavdar ekmeği tercih etmek dikkat edilmesi gereken diğer önemli noktalardır. Haftada 1-2 kez balık tüketilmesi önerilmektedir. Yağda kızartılan yiyecekler yerine ızgara, haşlamai fırında pişirme türleri tercih edilmelidir.

Bol su içmek hayatın her döneminde olduğu gibi menopoz döneminden sonra da önemlidir. Kahve, kola gibi kafein içeren içeceklerin aşırı tüketilmesi kemik erimesini arttırabilir ve sıcak basması gibi şikayetleri arttırabilir. Bu nedenle açık çay, ıhlamur, ada çayı tüketilmeli ve kafeinli içeceklerden mümkün olduğunca uzak durulmalıdır.

Ateş basması (sıcak basması) şikayetine neden olan hastalıklar

ATEŞ (SICAK) BASMASI NEDENLERİ
ATEŞ BASMASININ SEBEPLERİ (MENOPOZ HARİCİNDE)

Ateş basması veya sıcak basması denilen durum belli aralıklarda aniden gelen ve bir kaç dakika bazen daha uzun süren geçen, yüzde ve vücudun genellikle üst bölgelerinde kızarma, terleme, üşüme, titreme, çarpıntı, sıkıntı, daralma gibi belirtilerle karakterize bir durumdur. Bazılarında günde bir kaç kere oluşurken bazılarında çok sık oluşabilir. Genellikle gece görülür ancak günün her saatinde meydana gelebilir. Ateş basmaları bazı enfeksiyon hastalıklarında görülen ateş yükselmeleri ile karıştırılmamalıdır, yüksek ateş kalıcıdır ve ateş basmasındaki gibi aniden gelip geçici karakterde değildir.

Ateş basması denilince akla ilk gelen sebep menopozdur. Menopoza giren kadınlarda en sık görülen şikayetlerden birisidir. Menopozda ateş basması ve önlemleri hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Gebelikte hormonal değişimlerden dolayı görülebilen ateş basmaları hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Menopozda görülen ateş basmaları şiddetli ise ve hastanın hormon tedavisi almasında bir sakınca yoksa bazen hormon tedavisi uygulanmaktadır. Menopoza bağlı ateş basmaları genellikle hormon tedavisine çok iyi yanıt verir ve hasta kısa sürede rahatlar. Menopozda kullanılan ilaçlara rağmen sıcak basmalarında rahatlama görülmemesi durumunda buna neden olabilecek başka bir sebep var mı akla getirilmelidir.
Aşağıda kadınlarda ve erkeklerde ateş basmasına neden olabilen diğer durumlar sıralanmıştır.

Ateş basması (sıcak basması) şikayetine neden olan hastalıklar:
– Karsinoid sendrom
– Sistemik mastositozis
– Tiroid medüller karsinomu
– Prolaktin hormonu yüksekliği (hiperprolaktinoma)
– Feokromasitoma
– Pankreas adacık hücreli tümörü
– Renal cell karsinom (Böbrek tümörü)
– Omurilik yaralanması
– Multiple Skleroz (MS)
– Migren
– Parkinson hastalığı
– Anksiyete ve psikolojik stres halleri
– Anaflaksi
– Ortostatik hipotansiyon
– Otonomik epilepsi
– Arsenik zehirlenmesi
– Bazı lösemi türleri
– Bronkojenik karsinom
– Nöroblastoma
– Akne rosacea

Ateş (sıcak) basması şikayetine neden olan ilaçlar:
– Kalsiyum kanal blokerleri
– SSRI grubu ilaçlar
– Kolinerjik ilaçlar
– Sefalosporinler
– SERM grubu antiöstrojenik ilaçlar
– LH hormon agonistleri ve antagonistleri
– Aromataz inhibitörleri
– Niasin
– Beta blokörler
– ACE inhibitörleri
– Morfin
– Bromokriptin
– Metoklopramid
– Vankomisin
– Rifampin
– Siproteron asetat
– Bazı prostaglandinler
– Nitrogliserin
– Triamsinolon
– Nikotinik asit
– Bazı kemoterapi ilaçları (tamoksifen, siklosporin, doksorubisin, sisplatin)

Kemik ve iskelet sistemi ile ilgili değişiklikler

MENOPOZDAN SONRA VÜCUTTA OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER

Menopoza girdikten sonra kadın vücudunda dış görünüş olarak ve bazı iç organlarda çeşitli değişiklikler meydana gelir. Bu değişikliklerin bazıları yaşın ilerlemesi ile ilgiliyken çoğunluğunda değişen hormon seviyeleri önemli bir faktördür. Özellikler östrojen hormonunun menopoza girdikten sonra azalması vücutta önemli değişikliklere neden olur aynı şekilde androjenler (testosteron) ve progesteron hormonunun azalması da etkilidir.

Menopozda olan hormonal değişimlere bağlı bir çok dokuda atrofi gelişir. Atrofi bir oganda küçülme, incelme anlamlarına gelir. Bazı dokularda elastikiyet kaybı oluşur.

Menopoz sonrası kadın cinsel organlarında oluşan değişiklikler:
– Vulvada yani vajina dış kısmında bulunan büyük ve küçük dudaklar, klitoris gibi organlarda atrofi, küçülme meydana gelir. Buralarda cilt altında bulunan yağ dokusu azalır.
– Büyük dudaklar (labium majus) ve küçük dudaklar (iç dudaklar, labium minus) küçülür.
– Klitoris küçülür.
– Pubik bölgede bulunan kıllar azalır.
– Vajina giriş kısmı zamanla biraz daralabilir, esnekliği azalır.
– Vajina içerisindeki epitel tabakası incelir.
– Vajinanın esenekliği azalır, içerisinde görülen katlantılar (rugalar) azalır.
– Vajinanın kayganlığı azalır, bu nedenle ilişki sırasında yanma, ağrı, ufak kanamalar meydana gelebilir.
– Vajinanın rengi soluklaşır.
– Rahim ağzı (serviks) ve rahim (uterus) menopoz sonrasında boyut olarak küçülür.
– Rahim iç tabakasının kalınlığı (endometrium) azalır. Menopoz sonrasında ultrasonda bu tabakanın 5 mm’den kalın görülmesi anormal kabul edilir.
– Yumurtalıklar (over) küçülür, ultrason ile zor görülebilir hale gelirler.

İdrar yolları ile ilgili değişiklikler:
– Mesane (idrar torbası) esnekliği azalır, bu nedenle gece sık sık idrara çıkma, idrar kaçırma gibi şikayetler meydana gelebilir.
– Üretrada meydana gelen atrofi nedeniyle idrar yaparken yanma meydana gelebilir.

Memelerde oluşan değişiklikler:
– Memelerde küçülme ve sarkma meydana gelir.
– Meme başı küçülür.
– Memelerin erektil (sertleşme) özellikleri kaybolur.

Ciltte meydana gelen değişiklikler:
– Deride kırışıklıklar meydana gelir.
– Derinin kalınlığı azalır.
– Derinin esnekliği azalır.
– Saçlarda azalma meydana gelir.
– Koltuk altı tüylerinde azalma meydana gelir.
– Yüzdeki tüylerde artma meydana gelir.

Kemik ve iskelet sistemi ile ilgili değişiklikler:
– Kemik erimesi (osteoporoz) zamanla oluşur.
– Boyda kısalma izlenir.
– Kamburluk meydana gelebilir.
– Omurganın bel kısmında öne doğru olan eğrilik (lordoz) azalır.